{"id":1306,"date":"2022-11-01T08:52:06","date_gmt":"2022-11-01T07:52:06","guid":{"rendered":"http:\/\/wgarnku.pl\/?p=1306"},"modified":"2022-11-01T08:52:39","modified_gmt":"2022-11-01T07:52:39","slug":"jesien-na-talerzu-jak-jesc-zdrowo-i-sezonowo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wgarnku.pl\/index.php\/2022\/11\/01\/jesien-na-talerzu-jak-jesc-zdrowo-i-sezonowo\/","title":{"rendered":"Jesie\u0144 na talerzu. Jak je\u015b\u0107 zdrowo i sezonowo?"},"content":{"rendered":"\n

Dni robi\u0105 si\u0119 coraz kr\u00f3tsze, a pogoda coraz bardziej kapry\u015bna. Spos\u00f3b od\u017cywiania i codzienny ruch ma znaczenie dla naszego samopoczucia, nastroju i odporno\u015bci. Sprawd\u017a, co je\u015b\u0107 jesieni\u0105, by zaspokoi\u0107 wszystkie potrzeby organizmu, a przy tym wykorzysta\u0107 sezonowo\u015b\u0107 warzyw i owoc\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jesienne menu. Co powinno znale\u017a\u0107 si\u0119 na Twoim talerzu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wraz ze zmian\u0105 p\u00f3r roku powinni\u015bmy modyfikowa\u0107 swoje codzienne posi\u0142ki. Latem stawiali\u015bmy na \u015bwie\u017ce, surowe, soczyste warzywa i owoce. Jesieni\u0105 intuicyjnie szukamy potraw, kt\u00f3re nas nasyc\u0105 i rozgrzej\u0105. Warto przy tym pami\u0119ta\u0107 o w\u0142a\u015bciwych proporcjach na talerzu, gdy\u017c one s\u0105 niezmienne.<\/p>\n\n\n\n

Po\u0142owa talerza warzyw i owoc\u00f3w, tylko kt\u00f3re wybra\u0107, kiedy asortyment jest ograniczony?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prawda jest taka, \u017ce ka\u017cda pora roku rz\u0105dzi si\u0119 swoimi smakami, podobnie jesie\u0144. Pomimo prze\u015bwiadczenia, \u017ce jesie\u0144 (i zima) jest trudnym czasem, by je\u015b\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 warzyw i owoc\u00f3w, to w rzeczywisto\u015bci wcale tak \u017ale nie jest. Z pocz\u0105tkiem jesieni mamy jeszcze dost\u0119p do pomidor\u00f3w, cukinii, kapusty, brukselki, kalafior\u00f3w, z owoc\u00f3w kr\u00f3luj\u0105 \u015bliwki i p\u00f3\u017ane maliny oraz coraz wi\u0119kszy wyb\u00f3r r\u00f3\u017cnych odmian jab\u0142ek i gruszek. Wraz z up\u0142ywem czasu mo\u017cemy si\u0119ga\u0107 po warzywa korzeniowe: marchewka, pietruszka, buraki, seler, cebula, czosnek, ziemniaki. Do tego dochodz\u0105 kiszone warzywa, kt\u00f3rych asortyment wykracza zdecydowanie dalej ni\u017c kiszona kapusta i og\u00f3rki. Doskona\u0142ym wyborem s\u0105 tak\u017ce warzywa i owoce mro\u017cone. Wbrew mitom, zamra\u017canie nale\u017cy do najlepszych metod utrwalania \u017cywno\u015bci, pozwala zachowa\u0107 wysok\u0105 warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105 surowc\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas prawdopodobnie t\u0119skni za owocami jagodowymi jak maliny, truskawki czy bor\u00f3wki, jedn\u0105 z alternatyw s\u0105 owoce mro\u017cone, ale warto poszuka\u0107 ich w wersji liofilizowanej. Przywo\u0142aj\u0105 wspomnienie lata i b\u0119d\u0105 doskona\u0142\u0105 przek\u0105sk\u0105 lub dodatkiem do owsianki.<\/p>\n\n\n\n

Temperatura posi\u0142k\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wyb\u00f3r surowc\u00f3w, proporcje na talerzu s\u0105 r\u00f3wnie wa\u017cne jak temperatura posi\u0142k\u00f3w, szczeg\u00f3lnie podczas ch\u0142odnych p\u00f3r roku. Najlepiej, by cho\u0107 2 posi\u0142ki w ci\u0105gu dnia by\u0142y ciep\u0142e, co wcale nie oznacza, \u017ce zalecane jest zjadanie dw\u00f3ch obiad\u00f3w. Zacznijmy od ciep\u0142ego \u015bniadania w formie omleta z warzywami np. z papryk\u0105, cukini\u0105 i cebul\u0105 a je\u015bli wolimy co\u015b \u201ena s\u0142odko\u201d to mo\u017cemy przygotowa\u0107 owsiank\u0119 lub kasz\u0119 na mleku z owocami i orzechami. Do obiadu mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 warzywa w formie pieczonej, duszonej lub gotowanej. Natomiast je\u015bli szukamy prostej, syc\u0105cej a przy tym zdrowej kolacji, to warto przygotowa\u0107 pieczone warzywa z serem\/w\u0119dzon\u0105 ryb\u0105 lub warzywn\u0105 zup\u0119. Temperatura posi\u0142ku wp\u0142ywa na uczucie syto\u015bci, zjadaj\u0105c ciep\u0142e danie d\u0142u\u017cej czujemy si\u0119 najedzeni, dzi\u0119ki czemu nie podjadamy i nie tyjemy jesieni\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Comfort food – czasem tego potrzebujesz!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eComfort food\u201d to jedzenie pocieszaj\u0105ce, budz\u0105ce dobre wspomnienia i zabieraj\u0105ce w sentymentaln\u0105 podr\u00f3\u017c w czas beztroski, cz\u0119sto dzieci\u0144stwa. Podczas jesiennej chandry mo\u017cna si\u0119ga\u0107 po takie posi\u0142ki, cho\u0107 nie nale\u017cy ich nadu\u017cywa\u0107, gdy\u017c cz\u0119sto s\u0105 wysokokaloryczne. Ka\u017cdy ma swoje \u201ecomfort food\u201d, dla jednych b\u0119dzie to ros\u00f3\u0142 z marchewk\u0105 a dla innych racuchy babci z jab\u0142kiem. W zdrowym od\u017cywianiu najwa\u017cniejsza jest r\u00f3wnowaga oraz s\u0142uchanie potrzeb swojego organizmu.<\/p>\n\n\n\n

Symbole jesieni<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Koniec lata wcale nie oznacza, \u017ce natura posk\u0105pi nam znakomitych smak\u00f3w. R\u00f3\u017cne odmiany jab\u0142ek, gruszek, \u015bliwek s\u0105 na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki. Jesie\u0144 obdarowuje nas tak\u017ce warzywami, jednym z nich jest dynia, kt\u00f3ra poza walorami estetycznymi jest skarbnic\u0105 witamin, sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych i beta-karotenu. Przy tym wszystkim dostarcza ma\u0142o kalorii. Odmian dyni jadalnej jest sporo, ale warto wybiera\u0107 okazy, kt\u00f3rych mi\u0105\u017csz jest najbardziej wybarwiony na pomara\u0144czowo, gdy\u017c te dynie maj\u0105 najwi\u0119cej wspomnianego beta-karotenu. Jakie ma to znaczenie dla zdrowia? Beta-karoten od\u017cywia nab\u0142onek g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych, kt\u00f3ry bywa cz\u0119sto podra\u017cniony podczas sezonowych infekcji. Poza tym karotenoidy pozytywnie wp\u0142ywaj\u0105 na odporno\u015b\u0107, dlatego dieta bogata w te zwi\u0105zki mo\u017ce zmniejszy\u0107 ilo\u015b\u0107 zachorowa\u0144 w sezonie jesienno-zimowym.<\/p>\n\n\n\n

Kolejny symbol jesieni to grzyby. Zbi\u00f3r dar\u00f3w lasu wymaga doskona\u0142ej znajomo\u015bci gatunk\u00f3w, dlatego je\u015bli nie mamy wiedzy i do\u015bwiadczenia to lepiej zrezygnowa\u0107 z grzybobrania. Na szcz\u0119\u015bcie s\u0105 dost\u0119pne bezpieczne grzyby hodowlane jak pieczarki i boczniaki. Zwyk\u0142o si\u0119 uwa\u017ca\u0107, \u017ce grzyby poza smakiem i aromatem nie wnosz\u0105 nic warto\u015bciowego do naszej diety. Jest to b\u0142\u0119dne przekonanie. Grzyby s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em bia\u0142ka, przy tym zawieraj\u0105 znaczne ilo\u015bci lizyny, czyli aminokwasu, kt\u00f3ry w wielu produktach – przede wszystkim w zbo\u017cowych – wyst\u0119puje w deficytowych ilo\u015bciach. Poza tym grzyby dostarczaj\u0105 witamin z grupy B, ich ilo\u015b\u0107 zale\u017cna jest od gatunku, 100 g \u015bwie\u017cych pieczarek pokrywa w oko\u0142o 30% dobowe zapotrzebowanie na B3 i w oko\u0142o 40% na B2. Dominuj\u0105ce sk\u0142adniki mineralne to potas, fosfor i magnez. Obecno\u015b\u0107 grzyb\u00f3w w diecie zwi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 b\u0142onnika, co korzystnie wp\u0142ywa na st\u0119\u017cenie cholesterolu. Mamy tak\u017ce doniesienia, \u017ce grzyby reguluj\u0105 poziom glikemii, dlatego mo\u017cemy \u015bmia\u0142o poleca\u0107 je osobom z insulinooporno\u015bci\u0105 i cukrzyc\u0105. A biologicznie aktywne zwi\u0105zki obecne w grzybach wykazuj\u0105 dzia\u0142anie immunostymuluj\u0105ce, przeciwnowotworowe, przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Warto w\u0142\u0105czy\u0107 do diety zar\u00f3wno pieczarki jaki i boczniaki.<\/p>\n\n\n\n

Do walki z infekcjami witaminy C dostarczaj z owocami i warzywami!<\/p>\n\n\n\n

Wch\u0142anialno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych witamin najlepiej przebiega, gdy dostarczamy ich wraz z produktami naturalnymi. \u017baden witaminowy suplement nie zast\u0105pi zdrowej diety. Jesieni\u0105 mamy spory wyb\u00f3r surowc\u00f3w, kt\u00f3re zawieraj\u0105 znaczne ilo\u015bci witaminy C i nie s\u0105 to cytrusy.<\/p>\n\n\n\n

Lista warzyw i owoc\u00f3w (dost\u0119pnych jesieni\u0105), kt\u00f3re dostarczaj\u0105 znacznych ilo\u015bci kwasu askorbinowego:<\/p>\n\n\n\n

– papryka czerwona (ale te\u017c zielona i \u017c\u00f3\u0142ta),<\/p>\n\n\n\n

– jarmu\u017c,<\/p>\n\n\n\n

– szpinak,<\/p>\n\n\n\n

– broku\u0142,<\/p>\n\n\n\n

– brukselka,<\/p>\n\n\n\n

– bia\u0142a kapusta,<\/p>\n\n\n\n

– natka pietruszki,<\/p>\n\n\n\n

– czarne porzeczki (te\u017c mro\u017cone),<\/p>\n\n\n\n

– minikiwi,<\/p>\n\n\n\n

– truskawki (te\u017c mro\u017cone),<\/p>\n\n\n\n

– maliny (te\u017c mro\u017cone).<\/p>\n\n\n\n

Doskona\u0142ym \u017ar\u00f3d\u0142em witaminy C jest r\u00f3wnie\u017c sok z rokitnika. Nale\u017cy wybiera\u0107 100%, NFC.<\/p>\n\n\n\n

Autorka: Monika Stromkie-Z\u0142omaniec, dietetyk kliniczny<\/p>\n\n\n\n

Monika Stromkie-Z\u0142omaniec jest ekspertem program\u00f3w i projekt\u00f3w poprawiaj\u0105cych nawyki \u017cywieniowe Polak\u00f3w. Autorka wielu artyku\u0142\u00f3w i wsp\u00f3\u0142autorka ksi\u0105\u017cek z zakresu zdrowego od\u017cywiania. Prowadzi poradni\u0119 dietetyczn\u0105 \u201eZ kaloriami na pie\u0144ku\u201d. Uczy jak je\u015b\u0107 zdrowo, sezonowo, smacznie i jak doceni\u0107 rol\u0119 warzyw i owoc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119cej o tym, jak zadba\u0107 o odporno\u015b\u0107 jesieni\u0105, przeczytasz w materiale \u201eOdporno\u015b\u0107 le\u017cy na Twoim talerzu\u201d – link<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Opracowanie sfinansowano ze \u015brodk\u00f3w Funduszu Promocji Owoc\u00f3w i Warzyw w ramach realizacji przez Krajowy Zwi\u0105zek Grup Producent\u00f3w Owoc\u00f3w i Warzyw projektu \u201eCORE TEAM – promocja konsumpcji owoc\u00f3w i warzyw i forum wsp\u00f3\u0142pracy sektora, II edycja\u201d. Projekt jest realizowany pod honorowym patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.<\/p>\n\n\n\n

(fot. pixabay.com\\\u017ar\u00f3d\u0142o informacji: Krajowy Zwi\u0105zek Grup Producent\u00f3w Owoc\u00f3w i Warzyw)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\nDni robi\u0105 si\u0119 coraz kr\u00f3tsze, a pogoda coraz bardziej kapry\u015bna. Spos\u00f3b od\u017cywiania…\n<\/div>\n
Continue reading “Jesie\u0144 na talerzu. Jak je\u015b\u0107 zdrowo i sezonowo?”<\/span>…<\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1307,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[220],"tags":[379,41,54],"class_list":["post-1306","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kuchnia-blog","tag-jak-jesc-zdrowo","tag-owoce","tag-warzywa","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wgarnku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wgarnku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wgarnku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wgarnku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wgarnku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1306"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wgarnku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1309,"href":"https:\/\/wgarnku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1306\/revisions\/1309"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wgarnku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wgarnku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wgarnku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wgarnku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}